Nötralizasyon Hesaplayıcı
Atık asit çözeltisini nötrlemek için gereken baz miktarını ekivalan bazlı hesaplar: kostik soda (%100 katı ve %50 çözelti), sönmüş kireç ve soda külü seçenekleriyle. Asit türü, derişim, hacim ve yoğunluk girilir.
| Kostik soda — NaOH %100 (katı) | — |
|---|---|
| Kostik çözelti — NaOH %50 | — |
| Sönmüş kireç — Ca(OH)₂ | — |
| Soda külü — Na₂CO₃ | — |
Teorik (stokiyometrik) değerlerdir; gerçek dozaj pH kontrolünde kademeli yapılır. Nötralizasyon ısı açığa çıkarır — baz her zaman yavaş eklenir.
Formül nasıl çalışır?
Hesap ekivalan (eşdeğer) kavramına dayanır. Önce asit çözeltisindeki saf asit kütlesi bulunur: kütle = hacim × yoğunluk × derişim%. Bu kütle asidin ekivalan ağırlığına bölünerek ekivalan sayısı elde edilir (H₂SO₄ için MW/2, H₃PO₄ için MW/3 — proton sayısı kadar). Gereken baz, aynı ekivalan sayısının bazın ekivalan ağırlığıyla çarpımıdır.
Ekivalan ağırlıklar
| Madde | MW (g/mol) | Ekivalan/mol | Ekivalan ağırlık |
|---|---|---|---|
| HCl | 36,46 | 1 | 36,46 |
| H₂SO₄ | 98,08 | 2 | 49,04 |
| HNO₃ | 63,01 | 1 | 63,01 |
| H₃PO₄ | 98,00 | 3 | 32,67 |
| CH₃COOH | 60,05 | 1 | 60,05 |
| NaOH | 40,00 | 1 | 40,00 |
| Ca(OH)₂ | 74,09 | 2 | 37,05 |
| Na₂CO₃ | 105,99 | 2 | 53,00 |
Fosforik asit için üç protonun tamamının nötralize edildiği (pH ≈ 12'ye titrasyon) varsayılır; pratik deşarj hedefi pH 7-8 ise fiili tüketim daha düşük olur.
İlgili Ürünler
Bu hesaplamada kullandığınız kimyasalları endüstriyel ölçekte mi arıyorsunuz? Ürünü, miktarı ve ambalaj tercihinizi yazın; 24 iş saati içinde fiyat ve teslim tarihiyle dönelim.
Teklif AlSıkça Sorulan Sorular
Hangi nötralizasyon ajanını seçmeliyim?
Kostik soda hızlı ve kolay dozlanır ama pahalıdır ve aşırı dozda pH’ı hızla 12’ye fırlatır. Sönmüş kireç ucuzdur, tamponlama yapar ve sülfatlı atıklarda alçı (CaSO₄) çöktürerek çamur üretir. Soda külü yumuşak tepki verir ancak CO₂ gazı çıkarır ve köpürme yapabilir. Seçim; maliyet, çamur yönetimi ve pH kontrol hassasiyeti dengesidir.
Neden hesaplanandan farklı miktar gerekebilir?
Hesap, stokiyometrik (teorik) ihtiyacı verir. Gerçek atıkta tampon yapan bileşenler, metal iyonları ve çözünmüş CO₂ ilave baz tüketir; kireç gibi katıların çözünme verimi de %100 değildir. Pratikte dozaj pH probu kontrolünde kademeli yapılır, hesap başlangıç stoğunu boyutlandırmak içindir.
H₂SO₄ neden HCl’den iki kat baz istiyor?
Sülfürik asit iki proton verir (diprotik): her mol H₂SO₄, iki mol NaOH tüketir. Bu araç ekivalan bazlı hesap yaptığından proton sayısı otomatik hesaba katılır — fosforik asitte tam nötralizasyon için üç proton alınır.
Nötralizasyon sırasında nelere dikkat edilmeli?
Reaksiyon ekzotermiktir: derişik asit-baz karışımında ciddi ısı ve buhar çıkar. Baz her zaman kademeli eklenir, karıştırma ve soğutma sağlanır, pH sürekli izlenir. Kireç ve soda külünde köpürme/gaz çıkışı için tank havalandırması bırakılır. Deşarj limiti tipik pH 6-9 aralığıdır ve yerel mevzuata tabidir.
Diğer Hesaplayıcılar
Kaynaklar
Hesaplama sonuçları bilgilendirme amaçlıdır ve tipik/yaklaşık değerlere dayanır. Proses kararlarında bağlayıcı değerler ürünün analiz sertifikası (COA) ve güvenlik bilgi formudur (SDS).