Sodyum hipoklorit

Sodyum hipoklorit nedir?

Sodyum hipoklorit (CAS 7681-52-9), NaOCl olarak da bilinen, sulu çözeltide kontrollü klor salınımı yoluyla dezenfeksiyon ve ağartma sağlayan inorganik bir oksitleyici.

Sodyum hipoklorit nerede kullanılır?

• Su arıtma: içme suyu dezenfeksiyonu ve soğutma kulesi biyofilm kontrolü; içme suyu dezenfeksiyonunda gaz klor yerine kullanılabilir, bu seçenek gaz klorun elleçleme ve depolama riskini azaltır.
• Tekstil ve deri: ham kumaş ve liflerin ağartılması, renk giderme
• Selüloz ve kağıt: kraft hamurunun ağartma sekanslarında temel bileşen
• Gıda işleme tesisleri: ekipman, yüzey ve ambalaj sanitasyonunda mikrop kontrolü; tarım ve gıda endüstrisinde gıda ile temas eden veya etmeyen ekipmanların sanitasyonu ve dezenfeksiyonu ile bazı meyve ve sebzelerin işlenmesinde kullanılır.
• Kişisel bakım ve kurumsal temizlik: aktif dezenfektan bileşen
• Deniz suyu arıtma tesislerinde yerinde elektroliz yoluyla üretilen çözeltiler, ekipman ve boru hatlarının sanitasyonunda kullanılır.

Formülasyon notları

• Organik madde varlığında antimikrobiyal etkinlik azalır.
• Asidik çözeltilerle (örneğin sirke) karıştırıldığında klor gazı açığa çıkar.
• Amonyak esaslı deterjanlarla karıştırıldığında toksik kloramin gazı oluşur.

Tipik spesifikasyon

• Nihai ürünün pH değeri, ağırlıkça %0,5 ile %1,5 arasında değişen reaksiyona girmemiş sodyum hidroksit fazlası ile 11'in üzerinde tutulur.
• Piyasada %12'lik sodyum hipoklorit çözeltisi, ağırlıkça %9-16 sodyum hipoklorit içerir.
• Çözelti ayrıca reaksiyon yan ürünü olarak ağırlıkça %0,5 ile %1,5 arasında sodyum klorür içerir.
• Sodyum hipoklorit derişimini ağırlıkça %'den ppm veya mg/kg kullanılabilir klora dönüştürmek için şu formül kullanılır: % NaOCl × 10.000 ÷ 1,05 = ppm veya mg/kg cinsinden kullanılabilir klor.
• Yerinde elektroliz ile üretilen çözeltilerin derişimi yaklaşık %1 civarındadır.

Mevzuat

• AB'de, %5 ve üzeri derişimlerde EUH031 (asitlerle temas toksik gaz açığa çıkarır) için özel derişim sınırı uygulanır.
• AB'de 95. maddeye uyum için, sodyum hipoklorit çözeltisinin üreticisi, tedarikçisi veya dağıtıcısı ilgili ürün tipi için 'sodyum hipokloritten açığa çıkan aktif klor' listesinde yer almalıdır.
• AB Biyosidal Ürünler Tüzüğü kapsamında, sodyum hipokloritten açığa çıkan aktif klor, yerinde üretilen aktif madde değil 'salıcı' olarak sınıflandırılır.

Saklama, ambalaj ve elleçleme

• Üre ile reaksiyona girerek yüksek patlama riski taşıyan azot triklorür (NCl3) oluşturur.
• Çözeltinin stabilizasyonu için alkalin pH'ın korunması esastır; asidik pH'ta klor gaz haline dönerek çözeltiden kaçar.
• Sodyum hipoklorit, yanıcı maddelerden uzakta, serin ve karanlık bir yerde saklanmalıdır.

Sodyum hipoklorit hakkında sık sorulan sorular

Sodyum hipokloritin sulu çözeltide kullanılabilir kloru hangi türlerden oluşur?

Kullanılabilir klor, sulu çözeltide hipoklorit iyonu (OCl-), hipokloröz asit (HOCl) ve klor (Cl2) olmak üzere üç türün karışımıdır.

Sodyum hipoklorit hangi emici malzemelerle uyumsuzdur?

Selüloz esaslı emiciler ve genleşmiş polimerik emiciler ile uyumsuzdur.

Sodyum hipoklorit ile hidrojen peroksit karıştırıldığında ne olur?

Yüksek reaktivite gösteren bir karışım oluşur ve hızla oksijen gazı açığa çıkarak sıçrama, tahriş ve patlama riskini artırır.