Sodyum karboksimetil selüloz

Sodyum karboksimetil selüloz nedir?

Sodyum karboksimetil selüloz (CAS 9004-32-4), endüstride CMC veya E466 olarak tanınan, suda çözünen bir selüloz türevidir.

Sodyum karboksimetil selüloz nerede kullanılır?

• Petrol ve gaz sondajı: sondaj çamurlarında sıvı kaybı kontrolü ve kuyu çeperi stabilizasyonu
• Gıda: E466 olarak dondurma, fırın ürünleri ve hazır soslarda doku düzenleyici ve stabilizatör
• Kişisel bakım: diş macunu, jel ve losyonlarda reoloji düzenleyici; akış davranışını ve uygulama hissini belirler; ayrıca kozmetik ürünlerde emülgatör ve kıvam artırıcı olarak kullanılır
• İnşaat kimyasalları: alçı, harç ve yapıştırıcılarda su tutma kapasitesini artırarak çalışma süresini uzatır
• Tekstil ve kağıt: haşıl maddesi ve yüzey kaplama ajanı
• Viskozite kontrolü, su tutma ve bağlayıcılık işlevleriyle endüstriyel ve tüketici ürünleri
• İlaç: tablet, şurup, süspansiyon ve göz damlalarında bağlayıcı, dağıtıcı ve kontrollü salım ajanı olarak kullanılır
• Çamaşır deterjanları: pamuk ve diğer selülozik yüzeylere tutunarak negatif yüklü bir bariyer oluşturan kir süspansiyon polimeri olarak kullanılır
• Seramik: gövde, sır ve dekoratif sırlarda bağlayıcı ve süspansiyon ajanı olarak kullanılır

Formülasyon notları

• Yoğurtta önerilen kullanım oranı %0,3 ile %0,5 arasındadır.
• İkame derecesi yükseldikçe tuzlarla uyumluluk artar.
• Çözeltinin 50°C üzerindeki yüksek sıcaklıklara uzun süre maruz kalması, alkali maddeler nedeniyle bozunmaya yol açabilir.

Tipik spesifikasyon

• İkame derecesi, çözelti viskozitesi ve saflık temelinde çeşitli tiplere ayrılır.
• Viskozite, ikame derecesi ve molekül ağırlığına bağlı olarak değişir.
• Çözelti viskozitesi sıcaklık arttıkça düşer; bu etki 50°C'ye kadar geri dönüşlüdür.
• Genellikle hipoalerjenik kabul edilir; ana kaynak lifi yumuşak ağaç hamuru veya pamuk linteridir.
• Tipik olarak anhidroglukoz birimi başına 0,9 karboksimetil grubu içerir.

Mevzuat

• Avrupa Birliği'nde EFSA tarafından E466 olarak listelenmiştir.
• Avrupa Farmakopesi 0472 monografında yer alır.
• Avrupa Birliği INCI listesinde Cellulose Gum, Sodium CMC adıyla 1223/2009 sayılı Tüzük kapsamında yer alır.
• Teknik kalite gıda kullanımına yönelik değildir; gıda uygulamaları için gıda saflık gerekliliklerine uygun E466 kalitesi gerekir.

Saklama, ambalaj ve elleçleme

• Çözelti hazırlamak için toz, su içinde kuvvetli karıştırmayla dağıtılır ve oda sıcaklığında birkaç saat veya bir gece boyunca hidratlanmaya bırakılır.
• Depolama sınıfı 11 - Yanıcı Katılar'dır.

Sodyum karboksimetil selüloz hakkında sık sorulan sorular

Türkiye'de gıdalarda kullanım için üst sınır belirlenmiş midir?

Türk Gıda Kodeksi, gıdalarda bu madde için bir üst sınır belirtmemektedir.