Trisodyum fosfat nedir?
Trisodyum fosfat (CAS 7601-54-9), endüstride TSP kısaltmasıyla tanınan ve gıda uygulamalarında E339iii olarak onaylı inorganik bir fosfat tuzudur. Tribasik sodyum fosfat adıyla da bilinir.
Trisodyum fosfat nerede kullanılır?
- Ağır yük temizliği, pH tamponlama, şelatlama ve alev geciktirme fonksiyonları
- Metal, beton ve boyalı yüzeylerin boya öncesi hazırlığında güçlü yağ ve kir sökücü; yüzey hazırlığında kullanılır, yağ bazlı boyaların parlaklığını kırar ve lateks bazlı boyaların gözeneklerini açarak sonraki katın tutunmasına uygun bir yüzey oluşturur.
- Gıda işleme tesislerinde pH dengeleyici ve sekestran olarak peynir, et ürünleri ve içecek formülasyonlarına girer; işlenmiş et ve deniz ürünlerinde pH düzenleyici ve nem tutucu işlevi görür, kanatlı etinde su tutmayı yaklaşık %15 artırır.
- Su arıtma sistemlerinde kireç ve pas oluşumunu önlemek için boru hatlarına dozlanır; belediye ve endüstriyel su şebekelerinde yaygındır.
- Tekstil ve kağıt üretiminde haşıl sökme ve ağartma banyolarında tampon madde
- Yangına dayanıklı malzemelerde alev geciktirici bileşen olarak ahşap emprenye ve yapı kimyasalları
- Hazır erişte üretiminde nişasta jelatinleşmesini iyileştirir; fosfat içermeyen formülasyonlara kıyasla kızartma sırasında kırılmayı %30-40 azaltır.
Dikkat: Anhidrit toz ve 12 molekül kristal su içeren dodekahidrat formu mevcuttur. Gıda ve içecek için FCC ve E339iii uyumlu kaliteler, endüstriyel uygulamalar için teknik kalite standart seçeneklerdir; USP ve Ph. kaliteleri de bulunur.
Formülasyon notları
- Sertliği 0,18 mol/m³ (1°dH) olan her 1 m³ takviye suyu için 68 gram trisodyum fosfat eklenir.
- Su arıtma için dozaj kabında %3-5'lik bir çözelti (100 L başına 3-5 kg) hazırlanır.
- 2023 tarihli bir çalışmada %0,3 trisodyum fosfat içeren peynirler pişirme sırasında emülsifiye yağın %92'sini tutarken, işlem görmemiş numunelerde bu oran %78'de kalmıştır.
- Temiz etiket eğilimleri, üreticileri tahıl kaplamaları ve atıştırmalık ürünlerinde trisodyum fosfatı fermente dekstroz veya pirinç nişastası gibi alternatiflerle değiştirmeye yönlendirmektedir.
Tipik spesifikasyon
- Dodekahidrat, %98 veya üzeri saflıkta gıda kalitesinde saf form olarak piyasada bulunur.
- Suda orta düzeyde çözünür; 25°C'de çözünürlüğü 14 g/100 ml'dir.
Mevzuat
- EFSA ve Codex Alimentarius, trisodyum fosfata işlenmiş peynirlerde yaklaşık %0,3 ile çeşitli et ürünlerinde %0,5 arasında değişen belirli sınırlarla izin verir.
- EFSA, trisodyum fosfat için vücut ağırlığı başına 70 mg kabul edilebilir günlük alım miktarı belirlemiştir.
- Deterjanlarda trisodyum fosfat kullanımı artık İsviçre dahil bazı ülkelerde yasaklanmıştır.
Saklama, ambalaj ve elleçleme
- Serin, kuru ve iyi havalandırılan bir yerde, güneş ışığından ve kuvvetli asitler gibi uyumsuz maddelerden uzakta saklanmalıdır.
Trisodyum fosfat hakkında sık sorulan sorular
- Trisodyum fosfat deniz ürünlerinde dondurma sırasında hangi işlevi görür?
- Dondurma sırasında protein bozunmasını önler; çözündükten sonra karidesin diri, balık filetolarının bütün kalmasını sağlar.
- İşlenmiş peynirde trisodyum fosfat neden kullanılır?
- Peynirde tanecikli yapıya yol açan kalsiyum iyonlarını bağlayarak homojen erime sağlar.
Teknik içerik SoleChem ürün ekibi tarafından açık teknik kaynaklardan derlenir ve güncellenir; ürüne özgü spesifikasyon için analiz sertifikası (COA) esastır.
Fiziksel Özellikler
| Erime Noktası | 75 °C (decomp) |
| Yoğunluk | 2.536 g/cm³ @ Temp: 17.5 °C |
| Görünüm | Beyaz kristal toz |
| Renk | Beyaz |
| Koku | Kokusuz |
| Suda Çözünürlük | Suda çözünür. Etanol ve karbon disülfürde çözünmez. |
| Buhar Basıncı | 0Pa@20°C |
| pH | 10.95(1 mM solution);11.71(10 mM solution);12.12(100 mM solution) |
Güvenlik ve Kullanım (Rehber)
Ticaret ve Mevzuat
| UN Numarası | 3262 |
| ADR Sınıfı | 8 |
Diğer İsimler
▸ Tüm eş anlamlılar ve diğer adlar (4)
Sodium Phosphate · Tri Sodyum Fosfat · Trisodium Phosphate · Trisodium Phosphate Anhydrate
İlgili Ürünler
Kimyasal Özellikler
- CAS Numarası
- 7601-54-9
- EC Numarası
- 231-509-8
- Mol. Ağırlık
- 163.941
- Kategori
- Tuzlar ve Mineraller
Sektörler
Molekül Yapısı